Blog

Eskişehir Millet Bahçesi, Bahçe Kültürünü Geleceğe Taşıyor

Eskişehir Millet Bahçesi, Bahçe Kültürünü Geleceğe Taşıyor

Eskişehir Millet Bahçesi konseptini oluştururken millet kavramı, Türk bayrağı, bahçe kültürü, tasavvuf, çini figürleri ve ebru sanatından ilham aldıklarını belirten Peyzaj Mimarı Dr. Murat Z. Memlük, projenin ana fikrini, “Bahçe kültürümüzü geleceğimiz olan çocuklara aktarmak, onların, doğa sevgisini oyun oynayarak, eğlenerek öğrenmelerini sağlamak” şeklinde özetliyor.

Eski Eskişehir Stadyumu ve çevresini kapsayan 56.000 metrekarelik merkezi bir yapı adasında projelendirdiğimiz Eskişehir Millet Bahçesi alanı, kentin kalbi denilebilecek bir konumda olmakla beraber önceki kullanımı itibarıyla da Eskişehirlilerin belleğinde yer etmiş bir alan. Projeye başladığımız zaman mevcut stadın yıkımları tamamlanmış ve hafriyat çalışmaları devam etmekteydi. Öncelikle çalışma alanımızı ve yakın çevresini analiz ettikten sonra ulaşım olanaklarını, çevresel değerlendirmede etkili olabilecek olumlu-olumsuz noktaları belirlemeye çalıştık.

Millet bahçesi konseptini oluşturmaya çalışırken millet kavramı, Türk bayrağı, Selçuklularda ve Osmanlılarda bahçe kültürü, ebru sanatı, çini figürlerimiz, tasavvuf, aktar kültürü gibi birçok konu başlığını araştırdık, inceledik. Bunların hepsi esin kaynağı oldu. Bahçe ve park arasındaki farklılıkları da araştırdık. Bahçelerin geçmişten günümüze üretim, gözlem, tanıma, tanıtma, öğrenme ve öğretme amaçlarıyla tasarlanan açık alanlar olmalarından yola çıkarak, projemizin ana fikrini ve hedefini belirledik: Bahçe kültürümüzü geleceğimiz olan çocuklara aktarmak, onların, doğa sevgisini oyun oynayarak, eğlenerek öğrenmelerini sağlamak. Millet bahçesi fikrinin altyapısı oluşturulmaya çalışılırken dikkat ettiğimiz ve tüm sistemi üzerine kurduğumuz fikirlerden bir diğeri de proje alanının Eskişehir’in toplanma ve buluşma noktası olmasıydı.

Eskişehir Millet Bahçesi

KORULUKLAR

Bahçe kavramı araştırmalarımızdan elde ettiğimiz bir diğer bilgi de yaşam alanları çevresinde korulukların oluşturulmasıydı. Bundan yola çıkarak proje alanının çevresinde oluşturmaya çalıştığımız koruluk düşüncesini mevcut ağaçları da kullanarak projemize yansıttık. Bu doğrultuda, kullanıcıların çalışma alanımızın çevresinde yoğun ve büyük ağaçlardan oluşan bir koruluktan geçerek millet bahçesinin içindeki açık ve rekreatif alana varmaları, bir nevi vahaya ulaşma hissi yakalayabilmeleri ve alanın içerisine doğru ilerledikçe açık alanların genişlemesiyle daha büyük alanların algılanmasını amaçladık. Yapısal yoğunluktan, sert zemin fazlalığından kaçınarak bitkisel dokunun yoğun olduğu mekânlar oluşturmaya çalıştık. Alanın yüzde 66’lık kısmını (37.000 metrekaresi) yeşil alana ayırdık. Bahçenin bitkisel tasarımında ise yerel ve bölgeye özgü bitkilerin kullanımına dikkat ederek mevcut ağaçların büyük ölçüde korunmasına özen gösterdik.

8.500 METREKARE ETKİNLİK ÇAYIRI

Projemiz kapsamında kentlinin, kentin günlük yoğun baskısını unutabildiği, rekreatif ihtiyaçlarını kendinin belirleyebildiği bir mekân olarak tasarlanan yaklaşık 8.500 metrekare büyüklüğe sahip etkinlik çayırı ve açık hava spor aktiviteleri için tasarlanan farklı mekânlar, proje kapsamında yoğun olmayacak şekilde yer alıyor. Bunun yanında alanın kuzeybatısında gençlerin sokak basketbolu oynayabilecekleri basketbol sahası ve sert zemine sabitlenmektense bitkisel alan içinde kaybolacak şekilde planlanan açık hava kondisyon aletleri de bulunuyor. Bu alan aynı zamanda konser, festival, panayır, açık hava sineması gibi etkinlik ve organizasyonlara da ev sahipliği yapabilecek nitelikte tasarlandı. Etkinlik çayırı olarak belirlenen alanın altında ciddi anlamda konfor sağlayacak tek katlı 459 araçlı bir yeraltı otoparkına yer verildi.

Millet bahçesi içinde kurgulanan en önemli yapısal unsur olan millet kıraathanesi yaklaşık 200 metrekare kapalı alana sahip. Açık kullanım alanlarıyla beraber düşünüldüğünde ise yaklaşık 400 metrekarelik okuma, dinlenme ve soluklanma alanları mevcut. Kıraathane kapsamında tasarlanan yapıların en önemli özelliklerinden biri, yapıların doğaya ve tasarlanan çevreyle uyumu.

ŞİFA BÜFELERİ, TIBBİ-AROMATİK BİTKİ BAHÇELERİ

Bahçe kültürünün eğitici ve öğretici yanını ön plana çıkartmak amacıyla çalışma alanında (botanik park özelliği göstermese de) birçok farklı yerel ağaç, çalı, yer örtücü, soğanlı/yumrulu ve tıbbi/aromatik bitkilerin kullanılması tasarımımızın önemli bir özelliği olarak ön plana çıkıyor. Kültürümüzde önemli bir yeri olan aktarlar ve tıbbi/aromatik bitkilerin tanıtımı ve faydalarını kullanıcılara anlatabilmek amacıyla proje alanında tıbbi/aromatik bitkiler bahçeleri oluşturuldu ve bu bahçelerde kullanılan bitkilerin faydalarının denenebildiği “şifa büfeleri” alana entegre edildi. Bu sayede çocukların hangi bitkinin nasıl şifa verdiği konusunda bilgilenip, bitkilerin doğadaki hâllerini inceleyebilecekleri aktif öğrenme alanları oluşturuldu. Böylece çocuklara bilgisel veri ve deneyim kazandırılması planlandı.

GÜLİSTAN, LALEZAR VE SÜS HAVUZLARI

Diğer bir bilgilendirme ve gösteri alanı ise Gülistan ve Lalezarlardır. Türkiye’ye özgü gül ve lale türlerinin sergilendiği bahçeler hem eğitim hem de değerlerimizin geleceğe aktarılması kapsamında kurgulanarak oluşturuldu. Böylece bilgilerin duyusal anlamda da deneyimlendirilerek içselleştirilmesi hedeflendi.

Kentlinin sportif ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde tasarlanan proje alanında, kullanıcıları tüm fonksiyonlara taşıyan 660 santimetre genişliğinde elips formunda etkinlik omurgası, koşu, bisiklet yolu ve gerektiğinde servis yolu olarak tasarlandı. Bu aksa, alanın dört köşesinden ve meydanlardan ulaşan yaya aksları bağlandı. Bahçe konseptinin olmazsa olmazları arasında yer alan süs havuzları, 1.650 metrekare alana konumlandırıldı. Enerjisi yüksek etkinlik çayırıyla etkileşim içinde olan süs havuzları, dingin tıbbi/aromatik bitkiler bahçelerine de hizmet ediyor. Havuz çevresinde öğretme ve bilgilendirme amacıyla kullanılan su kıyısı bitkilerine de yer verildi. Millet bahçesi projelerinde özellikle günümüz çevresel faktörleri de göz önünde bulundurulduğunda dikkat edilmesi gereken en önemli özellik, şüphesiz alanın sürdürülebilir olmasıdır. Bu bağlamda Eskişehir Millet Bahçesi’nde güneş enerjisinden olabildiğince faydalanılmaya, az su tüketen bitki türlerini sermeye çalıştık. Ayrıca yağmur sularının ızgara, drenflex gibi elemanlarla yeraltı otoparkı içinde tasarlanan su deposunda toplanarak alandaki bitkilerin sulanmasında kullanılmasını da planladık.

“MİLLET BAHÇESİ KAVRAMI ÇOK ÖNEMLİ VE DEĞERLİ”

Millet bahçelerinin oluşturuldukları illerin, bölgelerin kültürel ve geleneksel özelliklerini yansıtıyor olmaları her bir millet bahçesini farklı ve eşsiz kılıyor. Millet Bahçesi kavramı çok önemli ve değerli. Dünya markası olabilmeleri için bahçelerin yapıldığı bölgeye ait özelliklerin iyi araştırılıp yorumlanarak proje alanlarına aktarılması gerekiyor. Tabii projelerin uygulama/imalat aşaması da bu noktada oldukça önemli. Ürettiğimiz/üreteceğimiz millet bahçeleri hâlihazırda gelişen ve içi doldurulan bir kavram. Bu kavram yapılan çalışmalarla her geçen gün geliştiriliyor.”

Yorum Yap - Soru Sor